Gần đây, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) lại đối mặt với một cuộc khủng hoảng nội bộ nghiêm trọng. Iraq, quốc gia khai thác dầu lớn thứ hai, đã đưa ra tuyên bố cứng rắn: Nếu OPEC không tăng hạn ngạch sản lượng dầu thô của nước này, Iraq sẽ cân nhắc rút khỏi tổ chức.

Một số quan chức cấp cao Bộ Dầu mỏ Iraq cũng phát đi tín hiệu cứng rắn, cho rằng do tình trạng bất ổn kéo dài từ chiến sự Trung Đông, nước này đang rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng và chịu áp lực ngân sách lớn, buộc phải tăng sản lượng để ổn định kinh tế và tăng nguồn thu. Vì vậy, việc nâng hạn ngạch OPEC là yêu cầu cốt lõi, đồng thời kỳ vọng các thành viên chủ chốt như Ả Rập Xê-út sẽ xem xét nghiêm túc. Nếu không đạt được, Iraq sẽ cân nhắc mọi phương án thay thế.

Iraq đẩy mạnh khôi phục khai thác, mục tiêu hơn 7 triệu thùng/ngày

Trước đó, một người phát ngôn chính phủ Iraq cho biết nước này đang tập trung tối đa vào việc sửa chữa các cơ sở xuất khẩu dầu và khôi phục hoàn toàn năng lực xuất khẩu dầu thô. Theo kế hoạch quốc gia, Iraq đặt mục tiêu nâng sản lượng lên 7 triệu thùng/ngày trong những năm tới, nhằm phát huy tối đa tiềm năng dầu khí và thúc đẩy phục hồi kinh tế thông qua ngành dầu mỏ.

Đáng chú ý, Iraq giữ vị trí quan trọng trong OPEC. Không chỉ là quốc gia có hạn ngạch sản lượng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Ả Rập Xê-út, Iraq còn là một trong 5 nước sáng lập OPEC. Tổ chức này được thành lập năm 1960 tại Baghdad, Iraq, vì vậy nước này được xem là cái nôi của OPEC, và mọi biến động tại đây đều có ảnh hưởng lớn đến thị trường dầu toàn cầu.

UAE rút lui trước, ảnh hưởng của OPEC tiếp tục suy yếu

Áp lực từ Iraq diễn ra trong bối cảnh OPEC vốn đã nhiều biến động. Ngay từ tháng trước, UAE đã chính thức tuyên bố rời OPEC sau nhiều thập kỷ tham gia. UAE cho biết quyết định này dựa trên đánh giá toàn diện về năng lực khai thác trong nước, chính sách dầu mỏ và xu hướng cung cầu toàn cầu, nhằm linh hoạt hơn trong phân bổ sản lượng và đáp ứng thị trường quốc tế.

Thị trường dư cung, nguy cơ xung đột giá dầu gia tăng

Bức tranh thị trường dầu hiện nay đã thay đổi rõ rệt. Giá dầu WTI và dầu Brent đã xóa sạch mức tăng do căng thẳng địa chính trị trước đó, trong khi nguồn cung toàn cầu đang có xu hướng dư thừa.

Trong bối cảnh này, việc Iraq yêu cầu tăng hạn ngạch phản ánh áp lực cạnh tranh thị phần và nhu cầu tăng doanh thu trong môi trường nhu cầu yếu và cung vượt cầu.

Các tổ chức trong ngành cảnh báo rằng nếu mâu thuẫn nội bộ OPEC tiếp tục leo thang và các nước hành động riêng rẽ, nguy cơ xảy ra một cuộc chiến giá dầu mới sẽ gia tăng, khiến biến động giá dầu quốc tế trở nên khó lường hơn.

Mâu thuẫn hạn ngạch kéo dài, các nước tìm cách kiểm soát sản lượng

Thị trường nhìn chung cho rằng tuyên bố rút khỏi OPEC của Iraq mang tính chiến thuật đàm phán nhiều hơn là quyết định thực sự. Từ khi OPEC+ được thành lập năm 2016, Iraq liên tục bị giới hạn sản lượng và nhiều lần bày tỏ không hài lòng.

Phía Iraq cho rằng quốc gia này đã trải qua nhiều thập kỷ xung đột và cấm vận, nền kinh tế còn yếu, cần dựa vào xuất khẩu dầu để tái thiết nên cần được nới hạn ngạch. Trong quá khứ, Iraq từng nhiều lần vượt sản lượng cho phép và bị Ả Rập Xê-út - nước dẫn dắt OPEC - chỉ trích, khiến mâu thuẫn kéo dài.